Wie is online
6 bezoekers online
Rubrieken
Sociale Media & RSS
Met een RSS-feed ontvang je nieuwe berichten in je feedreader. 

 



 

 

 

Archief
juni 2017
Z m D w d v Z
« mei    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Archief van de rubriek ‘Geschiedenis’

Nostalgie

nostalgie
Krakersrellen. geen woning, geen kroning. Amsterdamse rellen in het hartje van Den Bosch. Dit is de entree van de tentoonstelling ‘De jaren tachtig, doemdenkers & positivo’s’ in het Noordbrabants Museum. Foto © Jan van de Ven
Meer op beeldenstormer.nl

De paardenmoppen van de brouwerij

paardenmopEeuwenoud was de Bredase brouwerij De Drie Hoefijzers, genoemd naar een smidse aan de overkant. In de tweede helft van de vorige eeuw na overnames, zeg maar globalisering, en naamwisselingen (Oranjeboom, Skol) ter ziele gegaan. Het wachten is nu op de handige jongens, die inhaken op de trend naar speciaalbieren en daarbij de ‘rustieke’ naam in ere herstellen.

Markant stukje geschiedenis van DDH: de paardenmoppen, die in het midden van de vorige eeuw in kranten en op bierviltjes verschenen. Paarden met drie hoefijzers zichtbaar aan de bar. Ik heb nog eens ‘n prijsje gewonnen met het onderschrift: ‘Beter dan vier is drie met bier’.
Voorpagina hhBest

Hoe een Brabantse pastoor zijn kudde probeerde te beschermen tegen de ‘verderfelijke stad’

princenhage
Princenhage (met stoomtram) omstreeks 1920. Foto Princenhaags Museum.


Annexatieperikelen rond Breda duurden meer dan veertig jaar

Vijf en zeventig jaar geleden, middenin in Wereldoorlog 2, annexeerde Breda ‘eindelijk’ onder meer Ginneken en Princenhage; de strijd had meer dan veertig jaar geduurd, want de eerste poging tot gebiedsuitbreiding van de in 1870 van haar wallen ontdane stad geschiedde in 1899. Voor de oorlog waren de annexaties al zo goed als in kannen en kruiken, maar de stad is lang aangewreven dat ze ‘van de bezetting heeft geprofiteerd.’

Read the rest of this entry »

Daarmee vergeleken, een warme hap

menu

 

 

Het diner dat koning Willem Alexander 150 landgenoten voorschotelde in het Paleis op de Dam, was ‘een warme hap’ vergeleken bij de lunch, offert par la commune de Ginneken aan zijn voorvader Willem III op 30 november 1874.

De hoftaal was in die tijd nog Frans, dus ook termen als ‘een vorkje prikken met’, of ‘aanschuiven’ zoals die vandaag in de kranten staan, waren er niet bij. Trouwens, is dat aanschuiven niet de taak van de lakeien?

 

 

 

Read the rest of this entry »

Open Joodse huizen

Drie foto’s van Joden die in de tweede wereldoorlog in de Nazi-vernietigingskampen zijn vermoord aan een muur in De Mortel, achter de voormalige synagoge van Den Bosch. Foto (c) Jan van de Ven

Jan van de Ven


Gisteren heb ik vijftien verhalen gelezen over Joden uit Den Bosch en Vught die in de Nazi-vernietigingskampen zijn omgekomen. Lijkt me volkomen overbodig op te merken dat je daar niet vrolijk van wordt, zeker niet als je net een verhaal in de krant hebt gelezen waarin wordt verteld dat op scholen de ontkenning van de holocaust de klas binnenkomt. Er zijn niet alleen maar feiten, tegenwoordig, er zijn ook alternatieve feiten… tjee, wat ben ik blij dat ik gedegen journalistiek ben opgeleid…

Meer op beeldenstormer.nlVoorpagina hhBest

Heck’s/Ruteck’s lunchrooms pure nostalgie

Heck’s lunchroom in Utrecht. Het interieur verraadt invloed van Nouveau Art, oftewel Jugendstil, een kunststroming die toen overigens al over z’n hoogtepunt was. Prentbriefkaart uit particuliere collectie,


Heck, later Ruteck, was tussen 1923 en 1970 een lunchroom-keten met vestigingen in Nederlandse (middel)grote steden. Voor de opkomst van de Chinese restaurants, waren zij de gelegenheden waar de burgerman ‘wel eens uit eten’ ging; locatie van zakelijke en minder zakelijke afspraken.  Pure nostalgie, maar daarvoor moet je wel minstens zeventig zijn.  ‘Bijzonder was het gratis entertainment: zo hebben André van Duin en de zangeres Connie van den Bosch bij Ruteck’s hun eerste schreden op weg naar succes gezet,’ schrijft Cees Mallander in een aardig artikel over dit stukje horecageschiedenis op de website Oneindig Noord Holland. Maar hun latere tv-optredens, het huisgebonden entertainment, zullen mede hebben bijgedragen aan het teloor gaan van de Rutecksformule.  In Utrecht kon je er, zo te zien ook biljarten. In Breda was een Heck/Ruteck-restaurant aan de Korte Brugstraat.
Voorpagina hhBest

Het verdwenen torentje

Twee plaatjes van Sint-Oedenrode (‘Rooi’) in het verleden. Het bovenste is van de koster-schilder Jo van der Kaay (1914-2001), dat eronder van diens collega koster Adriaan Brock (1775-1834). Het schilderijtje van Van der Kaay werd onlangs op Twitter gezet door Bert de Graaf (die dat gelukkig vaker doet met plaatjes van Oud-Rooi), de tekening van Brock staat op de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Waarom deze twee plaatjes? Het gaat om het torentje links van het oude raadhuis. Dat zag ik voor het eerst in de tweet van De Graaf. ‘In levende lijve’ had ik het nog nooit gezien, dus veronderstel ik dat het om een afgebroken kerkje of kapel gaat. De bekende knoptoren van Rooi is het niet, want dat klopt niet met de zichtlijn. De tekening van Brock is de bevestiging. Daarop zie je trouwens links de knoptoren.

Rooie wortels weverij De Ploeg in Bestse hei

Tien jaar geleden is het, dat de beroemde Weverij De Ploeg in Bergeijk werd gesloten. Tien jaar heeft het geduurd, aleer het probleem van een nieuwe bestemming voor dit rijksmonument kon worden opgelost: vestiging van de specialist in projectbouw Bruns. De economische crisis, die in 2008 toesloeg, heeft ongetwijfeld een rol gespeeld. Tien jaar geleden besteedden wij op hhBest versie 1.0 aandacht aan de in Best begonnen geschiedenis van De Ploeg (als landbouwcoöperatie <-) en de Bergeijkse fabriek, ontworpen door Gerrit Rietveld. Vandaag herplaatsen wij dat verhaal op hhBest 2.0

Read the rest of this entry »

De geheime aantrekkingskracht van jaartallen

Boekbespreking door Sante Brun


De laatste jaren komen regelmatig boeken uit met een jaartal als titel. Twee ervan vond ik bijzonder geslaagd, zoals 1913 van Florian Illies en 1927 van Bill Bryson. Het eerste maakt plausibel dat voor kunst en cultuur dat jaar in Europa van bijzondere betekenis was, in het laatste worden bijzonder veel opmerkelijke uitvindingen beschreven en worden andere gebeurtenissen, vooral in Amerika, aan de orde gesteld, met als centrale gebeurtenis de eerste trans-Atlantische vlucht van Charles Lindbergh. Inmiddels is er in mijn boekenkast 1915 bij gekomen – het jaar waarin Italië aan de Eerste Wereldoorlog ging deelnemen en 1813 over de Völkerschlacht (Pruisen tegen Napoleon). Ook heb ik natuurlijk 1861, het jaar van de Italiaanse eenheid. Ik heb in bestelling staan 1968 – en ik heb net uit: 1960 van Alfio Caruso.

Read the rest of this entry »

De oprichter van het illegale blad De Stem

(Dit artikel, dat ik schreef in 1985, is enigszins aangepast)
De journalist Joop Bartman schreef voor het vaktijdschrift voor communicatie en journalistiek De Journalist (1985/15) een artikel over de soepele transformatie van het illegale blad De Stem tot opvolger van het Dagblad van Noord-Brabant in Breda. Deze regionale krant was tijdens Wereldoorlog II doorverschenen en deswege in 1944, na de bevrijding van het zuiden, een verschijningsverbod opgelegd. De krant heet nu BN-DeStem en maakt deel uit van De Persgroep Nederland.
Read the rest of this entry »

De ene F(V)illon is de andere niet

 

Waarom hebben de ouders van François Fillon, de man die ondanks Penelopegate zijn streven naar het Franse presidentschap doorzet (eerder vanmiddag waren er berichten dat hij opgaf) hem van die voornaam voorzien. Op het internet zag ik  ergens: ‘niet te verwarren met François Villon’. 


Marius van Beek maakte dit beeld van François Villon. Het staat in Utrecht.


Jaja, de ene F(V)illon is de andere niet. Villon, die met de V (1431-ca.1463) dus, was wellicht de belangrijkste Franse, zeg naar Europese, dichter van de middeleeuwen. Dichter-bandiet, want hij had een, naar de beschrijvingen, bedenkelijk avontuurlijk leven. Read the rest of this entry »

Bolknakken

Een aangebroken kistje Hofnar bolknakken uit het midden van de jaren zestig. 


Wel eens van het woord askegel gehoord? Dat kan haast niet, want het hoort bij een type sigaar dat al zowat een halve eeuw uit de gratie is en ook niet meer wordt gemaakt: de bolknak. Die sigaar bestond eigenlijk uit een ‘dubbele kegel’ want de ‘body’ (ik weet niet of er een officiële benaming voor is) liep taps toe naar het mondstuk en de punt, waarin de brand werd gestoken, was eveneens kegelvormig. De bolknak was tot ver in de jaren zestig van de vorige eeuw veruit de meest populaire sigaar.  Read the rest of this entry »

Een beetje Rock en Roll

Peter Stiekema


Onlangs was ik wat aan het rondzappen en kwam op de BBC in de film ‘Rock around the Clock’  terecht. Een vehikel uit 1956 en voor een paar honderdduizend dollar gedraaid. Ik had de film nog nooit gezien, maar wist wel dat die in 1956 en 1957 een sensatie was. De muziekwereld werd indertijd geregeerd door crooners als Frank Sinatra, Rosemary Clooney, Dean Martin en Perry Como. Daarnaast had je jazz. Rock en Roll was iets volkomen nieuws. De film betekende dan ook het begin van de Rock en Roll in Amerika, snel gevolgd door de rest van de aardbol.
Wat viel die rolprent me  tegen. Een flinterdun verhaaltje rondom een paar opkomende bandjes, zoals Bill Haley and his Comets, The Platters en nog een paar groepjes die al heel lang vergeten zijn.

Read the rest of this entry »

Weduwe Menten legt het loodje

Peter Stiekema


Negentig jaar was ze, Meta Menten, toen ze vorige week overleed, op de dag na de uitzending van het eerste deel van de tv-serie over haar echtgenoot en oorlogsmisdadiger Pieter Menten. Of er een verband bestaat met de serie wordt hoogst twijfelachtig genoemd. Wat dat betreft deed ze haar naam alle eer aan: Ze was zo dement als de draaideur van het appartementencomplex in Hilversum waarin ze verbleef. Meta verdedigde Pieter in de jaren zeventig als een leeuwin haar welpen.
Read the rest of this entry »

Een omstreden Brabantse hoofdredacteur

Raadsels rond integriteit journalist Albert van de Poel voor en tijdens WO2 blijven overeind

albert_van_de_poe1l

Op de valreep van de Maand van de Geschiedenis, organiseerde Stadsarchief Breda (niet voor het eerst dit jaar trouwens) een symposium over de figuur van de journalist Albert van de Poel (1898-1971) en diens houding tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Van de Poel was van 1929 tot 1941 hoofdredacteur van het Dagblad van Noord-Brabant en Zeeland, geraakte vervolgens ‘door verraad’ tot 1943 in het concentratiekamp Neuengamme en was van 1954 tot 1961 nog journalistiek actief in Limburg.

Vast staat dat Albert van de Poel tot ongeveer een jaar na de Duitse inval in mei 1940 ‘pro Duits’ was en daarvan in zijn krant getuigde.

Read the rest of this entry »