De waarschuwingen van Rutte
Peter Stiekema
ark Rutte was met 14 dienstjaren de langstzittende premier van Nederland. Hij leidde vier kabinetten waarvan er twee vroegtijdig omvielen. Problemen werden er in die 14 jaar niet opgelost en op Defensie werd hardvochtig bezuinigd. Nederland heeft geen leger van betekenis meer en de meeste wapens, zoals zware kanonnen en luchtverdedigingsraketten, functioneren nu in Oekraïne. Zelf kunnen we nog geen drone opsporen, laat staan uit de lucht schieten.
Veertien jaar Rutte werd opgevolgd door een nog rampzaliger kabinet, dat tot niets in staat bleek. In plaats van na de verkiezingen nu eensgezind aan een sterk kabinet te werken, wordt er krachteloos aangemodderd, met wellicht een nieuw minderheidskabinet als gevolg. Zie hier een korte, niet al te vrolijke inleiding op wat misschien komen gaat.
Mark Rutte is inmiddels secretaris-generaal van de NAVO geworden en hij waarschuwt ons nu voor een oorlog met Rusland. Die is eigenlijk al lang bezig. Russische schepen trekken communicatieleidingen kapot. Russische drones vliegen ongehinderd rond, er wordt sabotage gepleegd op veel grotere schaal dan u en ik mogen weten. Russen hacken het internet alsof hun leven ervan afhangt.
Intussen heeft Rutte nogmaals bekrachtigd dat Rusland een groot gevaar vormt voor de leden van het militaire bondgenootschap. Dat deed hij in een toespraak op een veiligheidsconferentie in Berlijn. Hij waarschuwt niet alleen tegen Poetin, maar eigenlijk ook tegen Donald Trump. Zijn speech komt, denk ik, niet voor niets enkele dagen na de publicatie van de nieuwe nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten, van oudsher het belangrijkste land binnen het NAV0-bondgenootschap. Onder president Trump wordt een radicaal andere koers ingezet. Zo staat in het document onder meer dat moet worden voorkomen dat de NAVO zich eindeloos blijft uitbreiden. Dat is precies de wens van de Russische president Poetin, waarmee de VS de contacten weer wil herstellen, of al hersteld heeft. Ook haalde de VS uit naar de Europese Unie, dat een verloren gebied wordt genoemd. Maar voor Rutte is het klip en klaar wie de echte vijand is, al probeert hij in zijn toespraak te schipperen en niet te veel op de tenen van de Amerikanen te trappen: de gewetenloze dictator Poetin. Hij zegt dat we voorbereid moeten zijn op een oorlog van een omvang die onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt. Toen hielpen uiteindelijk de Amerikanen ons uit de brand, maar voordat ze in actie kwamen was eerst de Japanse aanval op Pearl Harbour eind 1941 nodig.
Inmiddels hebben de NAVO-lidstaten dit jaar stappen ondernomen om het bondgenootschap te versterken, door de defensiebudgetten te verhogen en de wapenproductie op te schroeven. Maar Rutte waarschuwt dat landen niet moeten denken dat met het verbeteren van de paraatheid de NAVO nu klaar is. Daar is veel meer geld voor nodig. Ik vrees dat we moeten rekenen op nog meer en nog hogere belastingen om dat doel te bereiken. Was hij maar een verstandiger premier geweest tijdens die veertien jaar van achterover leunen.
Hij zegt dat we voorbereid moeten zijn op een oorlog van een omvang die onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt. Rutte schetst een rampscenario. Doordat de Russische oorlogseconomie op volle toeren draait, vreest hij dat Poetin binnen vijf jaar de NAVO kan aanvallen. Duidelijk is wel dat Rusland de schaduwoorlog tegen het Westen de laatste tijd heeft uitgebreid door bijvoorbeeld sabotageacties. Zo was er vorige maand een ontploffing van een spoorlijn in Polen, die volgens Warschau door de Russen is uitgevoerd. En eerder dit jaar werd het luchtruim van Polen, de Scandinavische landen en België, Nederland en Roemenië geschonden door drones. De Nederlandse minister van Defensie Brekelmans (VVD) hoopte toen nog dat je die met een vangnet uit de lucht kon halen maar niets bleek minder waar.
Het zijn spannende tijden voor de NAVO. Want ook al blijft topman Rutte de eensgezindheid binnen de alliantie benadrukken, het is onmiskenbaar dat de belangrijkste bondgenoot Amerika harde taal uitslaat naar de Europeanen. Ruttes belangrijkste taak is de boel bij elkaar houden. Het blijft voor hem balanceren op een flinterdun touwtje. En eigenlijk moet je je ook afvragen hoe betrouwbaar sommige van die vroegere Oostbloklanden zijn als er werkelijk een echte oorlog van komt.
Rutte schuwt grote woorden niet om zijn boodschap duidelijk te maken. Uiteraard mag onze aandacht voor de dreiging vanuit Rusland niet verslappen. Maar ik ben ook bang dat Rutte heel veel Europeanen een onprettige en angstige Kerstmis heeft bezorgd. Had hij nou zelf maar eens hard gewerkt tijdens zijn jaren als premier in plaats van achteruit te hangen en geen enkel probleem op te lossen, maar alles weg te lachen, nou ja, weg te grijnzen eigenlijk.
Maarten van Rossem: “‘Hou op met die paniekzaaierij.” Podcast.