Spoordonk is oorspronkelijk een gehucht onder de gemeente  Oirschot, tevens behorend tot de parochie van Sint Petrus Banden aldaar. In 1936 werd  het een zelfstandige parochie met een eigen kerk: overeenkomstig de toen geldende hype toegewijd  aan de Heilige Bernadette Soubirous, de zieneres van Lourdes.

De bruidegom op de hierboven gereproduceerde foto (uit het boek 75 jaar H.Bernadettekerk – Het leven rond d’n Torre) staat hier met zijn eerste vrouw, een weduwe. Na haar overlijden zou hij opnieuw trouwen, wederom met een weduwe. Waarom is deze foto, met haar achtergrond van belang? Niet alleen om de uitmonstering van het paar, maar vooral omdat dat tweede huwelijk het eerste was dat in de Sporringse Bernadettekerk werd ingezegend. Bruid en bruidegom waren toen beiden 60 jaar, wat aan bouwpastoor Jan van Gestel de uitspraak ontlokte: ‘Het is te hopen dat er ook nog jongere huwelijken komen, want anders zal de parochie snel uitgestorven zijn.’

Parochie-archief en oral history

De bronnen voor het verhaal liggen voornamelijk in het archief van de parochie en bij notities en mededelingen van  inwoners, van wie ook de foto’s en bewaarde documenten en documentjes bijeen zijn gesprokkeld. De initiatiefnemers tot het mooi in Oirschot gedrukte boek, moeten een enorme respons hebben ervaren, toen zij opriepen tot het melden/insturen van materiaal. Spoordonk ‘n beetje kennende, verbaast mij dat niets: het is nog steeds een hechte, levendige gemeenschap met een eigen basisschool, een ontmoetingsruimte (D’n Deel) en een fors ontwikkeld verenigingsleven. Kinderen worden nu ook daar opgevoed in assertiviteit, wat je onder meer kunt zien aan de geestige, zelfgemaakte ‘verkeerswaarschuwingen’ aan de Spoordonkseweg, waar een nogal eens genegeerde maximum snelheid van 30 km geldt. Sta stil, anders hoor je een gil. Zulke teksten. Ja, de tijd staat er natuurlijk niet stil. Tijdens de laatste tonproatersavond in D’n Deel klonk het: ‘Spoordonk wordt steeds meer stad, iedereen gaat scheiden.’

Zuiveringsrite

De Spoordonkse parochie heeft nog net deel kunnen uitmaken van het Rijke Roomsche Leeven, dat tot diep in de jaren vijftig van de vorige eeuw stand heeft gehouden. Het is die periode, die uiteraard het interessantste materiaal heeft opgeleverd. De stempel die de Kerk  op het dagelijks leven drukte (en die in dit geval niets verstikkends heeft, althans dat blijkt  nergens uit), de r.-k. feesten en (liturgische) gebruiken, de mores. De kritische noot is niet uit de weg gegaan. Bij voorbeeld over de gebruikelijke ‘kerkgang’ van de jonge moeder kort na de bevalling, die als een zuiveringsrite werd beschouwd. Een verwijzing dus naar de beladenheid van de seksualiteit. Dubbele moraal: de vader hoefde niet ‘gezuiverd’ te worden.

Het ontstaan van de parochie had rechtstreeks te maken met de toestand van het Brabantse platteland tot aan de Tweede Wereldoorlog. Van een behoorlijke ontsluiting was nog nauwelijks sprake. De boeren moesten voor de verplicht bij te wonen zondagsmis kilometers in weer en wind over modderige karsporen naar Oirschot lopen. De sjees was lang niet iedereen gegeven. Al sinds 1870 werden op gezette tijden pogingen ondernomen, een eigen parochie te stichten, maar pas in 1934 dus, streek de toenmalige bisschop van Den Bosch, monseigneur A. F. Diepen, over zijn hart, ‘zeer zeker met het oog op de versterking van het geestelijk leven’.

In 1963 kon een supermarkt in een Brabants dorp niet opengaan zonder inzegening door de pastoor. Hier de allang verdwenen A&O van Spoordonk.

Over de kerkgang via modderwegen, die uiteraard bleef bestaan, zij het tot Spoordonks geluk niet meer over zo grote afstanden, zijn nog aardige anekdotes in het boek opgenomen. Zoals het gebruik om op klompen te gaan en die dan in het dorp bij familie of in het plaatselijk café te verwisselen voor de ‘zondagse schoenen’. De onderkant van die schoenen waren zorgvuldig schoongemaakt en gepoetst, want als men knielde aan de communiebank, keek heel der kerk daar tegenaan!

In de jaren zestig verdween de zondagsplicht en wat was het effect daarvan op de Spoordonkse  geloofsbeleving? Wel, wanneer een populaire plaatselijke motorcoureur waar dan ook op zondag in actie kwam, dan lieten de jongeren die wedstrijd niet schieten voor de preek van de pastoor.

Super

Zoals gezegd, het is een parochiegeschiedenis. Het profane leven van Spoordonk, de economie, komt alleen aan bod als de kerk er iets mee te maken heeft (de inzegening van een supermarkt door de pastoor!). Over de oude lagere school, later landbouwschool die door een middenstander werd gekocht, vernemen we verder niets. Maar daar werd wel het Spoordonks Handelshuis gevestigd, dat decennialang voor de wijde omgeving de functie van een V&D vervulde, voor boerenmensen die er geen zin in hadden in de stad te worden aangegaapt. (Info door bovengetekende opgedaan als streekjournalist.)

Ach, het is de pretentieloosheid van dit boek, waaraan geen (amateur)historicus en ook geen professionele eindredateur te pas is gekomen, die het zijn speciale charme verleent.

Zie ook: Dorpscafé Spoordonk

Alle 400 Nederlandse woningcorporaties moeten zich eens in de vier jaar laten doorlichten, zo vindt een Kamermeerderheid naar aanleiding van financiële problemen bij het Rotterdamse Vestia. Dat heeft zich beziggehouden met de veel te riskante handel in derivaten. De bestuursvoorzitter daar is afgetreden.

Bredase wethouder: ‘Financieel gezond’. (BN/De Stem)

Dat er zoveel ongelukken gebeuren heeft niet zozeer met snelheden te maken, als met ´onvoldoende ritsen´, zei meneer Frans Zuiderhoek van het Korps Landelijke Politie Diensten tegen het ED. Sssss. Onvoldoende ritsen houdt volgens mij in, de ander niet de kans geven in te voegen, wat betekent dat je niet bereid bent, het gaspedaal even los te laten.

Verder op Manieren

Lees het complete verhaal op Manieren

Professionele Brabantse filmmakers, werkend onder de stichting Perennia Film, zijn op zoek naar een acteur (32 à 44 jaar), die de hoofdrol wil/kan spelen in de korte film Lucien, die gaat over een pastoor die een identiteitscrisis doormaakt. De bijbehorende audities zijn op 11 en 12 februari in Oirschot.

De eisen die aan de kandidaat worden gesteld zijn niet gering. Onder meer: opleiding tot acteur en ervaring, in staat zijn online voorbeelden van zijn acteren te laten zien. Hij zal ook moeten optreden in ABN.

Aanmelden kan tot 20 januari bij Kirsten Cuppens (cast manager): cast@luciendefilm.nl.
CV en een of meerdere foto’s van jezelf bijvoegen. Meer informatie over de film vind je op www.luciendefilm.nl

‘Lucien’ is een low budget productie en zal worden ingediend bij het Nederlands Film festival. Alle medewerkenden verlenen vrijwillig hun diensten.

Verder op Manieren

Van alle activiteiten vanaf 2001, het jaar dat Harapan werd opgericht, is een overzicht gemaakt.

Speciale aandacht is er voor de projecten die de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen in samenwerking met de Stichting Nederlands Kampioenschap Handmelken en de Kringloopwinkel Handmelken uit Best.

Harapan brengt in deze tentoonstelling ook haar meest recente acties onder de aandacht nl. de aanleg en renovatie van een zeewering bij een kindertehuis en de renovatie van een kindertehuis, beide op Flores.

Er is overigens nog een binnendoor-overgang in het bos, maar die (aantrekkelijker) route hebben we nog niet uitgeprobeerd. Onderdaan dit stukje staat een koppeling naar een fotoalbum over deze wandeling.

Kattenbergse Brug

Eerst moeten we nog wat kwijt over het alternatief dat Rijkswaterstaat heeft gecreëerd voor de sloop van de Kattenbergse Brug, de laatste handbediende brug in Brabant. Tussen de landhoofden van die brug en de Groenewoudse Brug, is een zogenaamde fietsstraat aangelegd. Auto’s brommers en tractoren zijn daar te gast, bij een snelheidsbeperking van 30 km/u. Het wegdek bestaat uit twee asfaltstroken en een ruwe klinkerstrook in het midden.

Het motto is: Gedraag je, ook ten opzichte van wandelaars. Op de zondagmiddag dat wij daar waren passeerden ons in een kwartier tijd drie auto’s, waaronder een te hard rijdende, en daardoor veel lawaai makende SUV. Over het asfalt kwam ons een groep fietsers tegemoet, die mopperden over onze aanwezigheid!

Volledig album bekijken

Of het geïnteresseerde publiek op de tribune ook de beschikking krijgt over de gedigitaliseerde openbare papierwinkel vermeldt de website van de gemeente Oirschot (twitteraccount) niet.

Lees de complete column op Manieren

En hoe verdraagt het zich met de privacywet?

(Gesproken column Omroep Best, 12.10.11, 18:10 uur.)